1 na 10 dzieci rodzi się przedwcześnie

Zgodnie z wynikami raportu „Urodzeni za wcześnie: globalny raport działań w zakresie porodów przedwczesnych”, opublikowanego w maju 2012 roku przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), każdego roku około 15 milionów dzieci rodzi się przedwcześnie, co oznacza prawie 1 na 10 dzieci.

Co gorsza, ponad milion z tych dzieci niestety nie przeżywa powikłań związanych z porodem przedwczesnym. Współczynnik śmiertelności wynosi około 10% i został potwierdzony w skali kraju przez Włoskie Towarzystwo Neonatologiczne (SIN) na podstawie danych zebranych w 2017 roku. Inne nowsze statystyki wskazują, że porody przedwczesne są coraz częstszym zjawiskiem.

Kiedy jednak poród można zdefiniować jako przedwczesny? Zasadniczo, gdy poród następuje między 20. a 37. tygodniem ciąży, biorąc pod uwagę, że większość ciąż trwa około 40 tygodni. Ogólnie rzecz biorąc, im wcześniejszy poród, tym większe ryzyko powikłań, które nie pozwolą na przeżycie lub trwałego upośledzenia fizycznego i/lub neurologicznego u noworodka.

Krótkoterminowe powikłania u wcześniaków mogą obejmować problemy oddechowe, kardiologiczne, neurologiczne, metaboliczne, a także choroby krwi lub jelit (w tym martwicze zapalenie jelit).

Ponadto wcześniaki mogą również cierpieć na długoterminowe konsekwencje (które mogą pojawić się tygodnie, miesiące, a nawet lata po urodzeniu), takie jak:

• Mózgowe porażenie dziecięce,
• ograniczone zdolności poznawcze,
• słaby wzrok,
• problemy ze słuchem,
• problemy stomatologiczne,
• problemy behawioralne i psychologiczne, takie jak depresja, lęk, zespół deficytu uwagi, nadpobudliwość i trudności w kontaktach z rówieśnikami,
• przewlekłe problemy zdrowotne, takie jak astma i różne objawy alergiczne.

Korelacje między mikrobiotą a porodem przedwczesnym

Przyczyny porodu przedwczesnego mogą być wieloczynnikowe. Według najnowszych badań naukowych, związek między składem flory bakteryjnej pochwy (mikrobiotą pochwy) a ryzykiem porodu przedwczesnego jest czynnikiem, którego nie można dłużej ignorować.

Coraz więcej badań dokumentuje, że mikrobiota pochwy zdominowana przez obecność pałeczek kwasu mlekowego może wywierać pozytywny wpływ na zdrowie lokalne i ogólne. Odpowiednie stężenie pałeczek kwasu mlekowego sprzyja prawidłowej kwasowości mikrośrodowiska pochwy i wiąże się z mniejszym występowaniem infekcji pochwy, jednej z głównych znanych i potwierdzonych przyczyn porodu przedwczesnego.

Szacuje się, że w 25-40% przypadków przedwczesny poród jest spowodowany infekcją. Infekcje pochwy, spowodowane rozprzestrzenianiem się czynników zakaźnych drogą wstępującą, są również bezpośrednio związane z przedwczesnym pęknięciem błon płodowych (PPROM). Pęknięcie pęcherza płodowego przed rozpoczęciem porodu, występujące przed 37. tygodniem ciąży, a zatem przed całkowitym dojrzewaniem płodu, jest przyczyną prawie jednej trzeciej wszystkich przypadków porodu przedwczesnego.

Crispatus: szczep kwasu mlekowego najbardziej chroniący przed ryzykiem porodu przedwczesnego

W przeglądzie i metaanalizie* opublikowanych w czasopiśmie „Scientific Reports”, należącym do grupy wydawniczej Nature, w 2022 roku przeanalizowano światową literaturę naukową na temat „mikrobiomu pochwy i porodu przedwczesnego”, aby wyjaśnić, czy i w jakim stopniu obecność lub mniejsza liczba pałeczek kwasu mlekowego może wpływać na czas porodu oraz ocenić możliwość zidentyfikowania gatunków Lactobacillus zapewniających największą ochronę w odniesieniu do ryzyka porodu przedwczesnego.

Metaanaliza objęła 17 badań, obejmujących łącznie ponad 2500 porodów, z czego 570 było przedwczesnych. Na podstawie przeanalizowanych danych, przeglądy wskazują, że skład mikrobioty pochwy jest czynnikiem predykcyjnym ryzyka porodu przedwczesnego, ponieważ niska obecność pałeczek kwasu mlekowego w środowisku pochwy koreluje z wyższym ryzykiem porodu przedwczesnego, podczas gdy dominacja Lactobacillus crispatus wiąże się z najniższym ryzykiem, co wskazuje, że gatunek L. crispatus sprzyja porodom po 37. tygodniu ciąży. Dominacja Lactobacillus crispatus zmniejsza ryzyko porodu przedwczesnego średnio o 40% w porównaniu z mikrobiotą pochwy o niewielkiej obecności pałeczek kwasu mlekowego.

*Gudnadottir U, Debelius JW, Du J, Hugerth LW, Danielsson H, Schuppe-Koistinen I, Fransson E, Brusselaers N. The vaginal microbiome and the risk of preterm birth: a systematic review and network meta-analysis. Sci Rep. 2022 May 13;12(1):7926. doi: 10.1038/s41598-022-12007-9. PMID: 35562576; PMCID: PMC9106729