Czym jest bakteryjna waginoza i jakie są jej objawy?

Bakteryjna waginoza (BV) to bardzo powszechna patologia u kobiet w wieku rozrodczym, którą można łatwo wyleczyć, jeśli zostanie odpowiednio rozpoznana. Nie należy jej jednak bagatelizować, ponieważ w niektórych przypadkach może mieć poważne konsekwencje.

Bakteryjna waginoza to coś więcej niż infekcja, to dysbioza, czyli zaburzenie równowagi naturalnego ekosystemu pochwy związane z zaburzeniem pH pochwy, które w optymalnych warunkach jest raczej kwaśne i waha się między 3,8 a 4,5.

Środowisko pochwy jest zasiedlone przez liczne mikroorganizmy i gatunki bakterii, które tworzą mikrobiotę pochwy i zazwyczaj współistnieją w równowadze, nie powodując żadnych objawów. W tej społeczności mikrobiologicznej znajdują się bakterie kwasu mlekowego (Lactobacillus), które są „dobrymi” bakteriami produkującymi kwas mlekowy, utrzymując w ten sposób lekko kwaśne środowisko narządów płciowych.

Jednakże, gdy z różnych przyczyn pH pochwy wzrasta i staje się mniej kwaśne, równowaga ta ulega zaburzeniu, a niektóre bakterie, które normalnie występują w ograniczonych ilościach, mogą się namnażać i powodować bakteryjne zapalenie pochwy. Do czynników predysponujących do rozwoju patogenów należy zaliczyć:

• stosowanie płynów do higieny intymnej o nieodpowiednim pH,
• częste stosowanie irygatorów pochwy,
• antybiotykoterapię zmniejszającą liczbę pałeczek kwasu mlekowego.

Bakteryjne zapalenie pochwy często jest spowodowane przez bakterię Gardnerella vaginalis, a w mniejszym stopniu przez inne bakterie beztlenowe, takie jak Atopobium i Prevotella.

Objawy i powikłania

Obecność bakteryjnego zapalenia pochwy nie zawsze objawia się objawami, ale zazwyczaj charakteryzuje się:

• nieprzyjemnym zapachem (często określanym jako „rybi zapach”),
• obfitymi, szarobiałymi i dość płynnymi upławami z pochwy.

Rzadziej może również powodować:

• swędzenie sromu i pochwy,
• pieczenie przy oddawaniu moczu,
• ból podczas stosunku płciowego.

Oprócz tych nieprzyjemnych objawów i ogólnego dyskomfortu, niewłaściwie leczone bakteryjne zapalenie pochwy może mieć nieprzyjemne konsekwencje. Na przykład stwierdzono, że BV jest powiązane z występowaniem wielu chorób przenoszonych drogą płciową (STI) oraz z wystąpieniem zapalenia miednicy mniejszej (PID), które, zaniedbane, może zwiększać ryzyko ciąży pozamacicznej, a nawet powodować bezpłodność. Co więcej, w przypadku nieleczonego bakteryjnego zapalenia pochwy w czasie ciąży, zakażenie może rozprzestrzenić się na błonę owodniową, powodując jej przedwczesne pęknięcie i w konsekwencji przedwczesny poród.

Terapia i zapobieganie

W przypadku występowania objawów i w czasie ciąży, bakteryjne zapalenie pochwy leczy się antybiotykami (metronidazolem lub klindamycyną). Leki te zapewniają szybką odpowiedź, ale często nie rozwiązują problemu cyklicznych nawrotów bakteryjnego zapalenia pochwy spowodowanych utrzymywaniem się dysbiozy w mikrobiomie pochwy.

W takim przypadku stosowanie probiotyków może być pomocne w przywróceniu równowagi mikrobioty pochwy, ponownym zasiedleniu bakteriami kwasu mlekowego i przywróceniu prawidłowego pH, co jest wskaźnikiem niższej częstości występowania infekcji.