Czym jest wirus HPV i jakie niesie ze sobą ryzyko?

Skrót HPV (Human Papillomavirus) odnosi się do rodziny składającej się z ponad 100 różnych odmian wirusów odpowiedzialnych za infekcje przenoszone głównie drogą płciową i zlokalizowane głównie w okolicy narządów płciowych: szacuje się, że 80% kobiet zaraża się wirusem HPV przynajmniej raz w życiu.

Większość wariantów wirusa wywołuje infekcje powodujące niewidoczne objawy lub łagodne zmiany skórne (takie jak kłykciny kończyste na sromie, wewnętrznej powierzchni pochwy, szyjce macicy i odbycie), które są przejściowe i mogą ustąpić samoistnie.

Niektóre szczepy są jednak odpowiedzialne za infekcje, które, jeśli są przewlekłe i nieleczone, mogą prowadzić do rozwoju nowotworów, takich jak rak szyjki macicy – czwarta najczęstsza choroba nowotworowa u kobiet na świecie, zarówno pod względem zapadalności, jak i śmiertelności, w której wirus brodawczaka ludzkiego jest obecny w prawie 100% przypadków.

Związek między mikrobiotą a zakażeniami HPV

Pierwotne zapobieganie zakażeniom HPV odbywa się poprzez szczepienie, którego podanie powinno nastąpić najlepiej przed rozpoczęciem aktywności seksualnej. Najnowsze badania naukowe sugerują również, że zdrowa mikrobiota pochwy może odgrywać istotną rolę w profilaktyce.

Badania analityczne wykazały korelację między składem mikrobioty a zakażeniem HPV. Dysbiotyczna mikrobiota pochwy, z niedoborem pałeczek kwasu mlekowego i w konsekwencji wysoką obecnością patogenów, jest bardziej podatna na rozwój zakażenia HPV. Z kolei mikrobiota pochwy w stanie równowagi, składająca się głównie z określonych pałeczek kwasu mlekowego i charakteryzująca się pH między 3,8 a 4,5, wydaje się być związana z mniejszą częstością występowania zakażeń HPV.

Nowe publikacje sugerują również, że mikrobiota może mieć pozytywny lub negatywny wpływ nie tylko na powstawanie wirusa brodawczaka ludzkiego, ale także na jego przetrwanie, a nawet na rozwój zmian dysplastycznych, które mogą przekształcić się w nowotwory.

Ochronna rola Lactobacillus crispatus

Spośród różnych gatunków pałeczek kwasu mlekowego, Lactobacillus crispatus wydaje się być najbardziej ochronny i najmniej związany z zakażeniami HPV. Według przeglądu systematycznego przeprowadzonego przez BJOG (renomowane międzynarodowe czasopismo położnictwa i ginekologii), kobiety z mikrobiotą, w której Lactobacillus crispatus nie dominuje, mają od 3 do 5 razy wyższe ryzyko zakażenia HPV i od 2 do 3 razy większe prawdopodobieństwo zakażenia HPV wysokiego ryzyka. Z drugiej strony, wykazano, że większa liczebność Lactobacillus crispatus wiąże się z mniejszą częstością występowania HPV.